10 mythen over de verharing – waar / niet waar?
Verharen – deze harige aangelegenheid houdt ons als paardenhouders twee keer per jaar bezig. Maar wist je dat het verharen in vier fasen verloopt en dat je je paard in slechts één daarvan echt kunt ondersteunen met een aangepaste voeding? We zetten tien mythes rondom het verharen van paarden voor je op een rij en toetsen ze aan de feiten.
Mythe 1: De verharing is afhankelijk van de temperatuur
De verharing wordt voornamelijk gestuurd door de daglengte (fotoperiode). Factoren zoals de temperatuur of het paardenras spelen slechts een ondergeschikte rol. Wanneer de daglengte af- of toeneemt, veranderen de hormoonspiegels in het lichaam. Dit zet de verharing in gang.
Mythe 2: De verharing verloopt wanneer de haren uitvallen
Dat klopt niet helemaal: de verharing is in werkelijkheid al bijna voorbij op het moment dat je de haren ziet uitvallen. Het proces verloopt in vier fasen, die al veel eerder beginnen: Groeifase: Het haar wordt van voedingsstoffen voorzien en groeit (gedurende ongeveer 4 maanden). Tekorten aan voedingsstoffen maken zich nu kenbaar. Rustfase: Het haar wordt niet meer van voedingsstoffen voorzien en de groei stopt. Overgangsfase: Het nieuw gevormde haar maakt het oude haar los en duwt het naar buiten. Haaruitval: Het oude haar valt uit; het nieuw gevormde haar neemt de plaats in van het oude.
Mythe 3: Extra voedingsstoffen als de haren uitvallen
De haren vallen uit tijdens de laatste fase van de verharing. De aanmaak van de nieuwe haren vindt echter al weken daarvoor plaats – en precies in die fase dienen de voedingsstoffen de opbouw van het haar. Het tijdvenster waarin je met de juiste voeding de verharing daadwerkelijk ondersteunt, ligt daarmee ruwweg van eind juli tot november en van januari tot mei. De aanvullende nutriëntenvoorziening is in de winter bijzonder belangrijk, omdat hooivoeding het paard een minder waardevolle basisvoorziening biedt dan gras in de zomer.
Mythe 4: Alleen oude paarden hebben ondersteuning nodig tijdens de verharing
Natuurlijk zijn het vooral oude paarden waarbij de inspanning en problemen tijdens de verharing duidelijk zichtbaar zijn: de stofwisselingsbelasting tijdens de verharing is enorm. Ook al zijn voedingstekorten bij jonge en gezonde paarden vaak niet direct zichtbaar, toch is een behoeftegerichte voeding ook hier de voorwaarde om de verharing goed te doorlopen. Anders kan bijvoorbeeld de huidgezondheid eronder lijden, wat zich uit in een verhoogde gevoeligheid voor eczeem of allergieën, of in een verminderde hoefstabiliteit.
Deze vier voedingsstoffen zijn belangrijk om te onthouden:
- Hoogwaardig eiwit, rijk aan essentiële, zwavelhoudende aminozuren
- Sporenelementen zink, koper, selenium en silicium
- Omega-3-vetzuren
- Vitamine A, E en biotine
- + extra energie indien nodig
Mythe 5: Tijdens de verharing geef je gewoon wat meer muesli
Zo eenvoudig is het niet: het hangt ervan af welk muesli je voert. Het lichaam van je paard heeft namelijk niet alleen iets meer energie nodig, maar ook specifieke voedingsstoffen. Een voorbeeld: haar bestaat voor een groot deel uit keratine, dat rijk is aan zwavelhoudende aminozuren (methionine/cysteïne). Wanneer er tegelijkertijd zoveel haren worden afgestoten, gaan grote hoeveelheden methionine/cysteïne verloren en moet het lichaam deze aanvullen. Omdat ze essentieel zijn, moeten ze via het voer worden aangeboden. Dunnedarmverteerbaar methionine is aanwezig in gras, sojaextractieschroot, sojavlokken, koolzaadextractieschroot en met name in biergistproducten zoals marstall Granutop. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om het zuivere aminozuur (DL-methionine) te voeren, bijvoorbeeld via marstall Haut-Vital. Dit muesli bevat naast zwavelhoudende aminozuren ook de organische zwavelverbinding MSM en alle benodigde vitaminen en sporenelementen in hoogwaardige, organische vorm. Van dit muesli, of ook van het graanvrije amino-mineralenvoer marstall MineralOrganic+, is een extra gift tijdens de verharing zinvol en daadwerkelijk dekkend voor de behoefte.
Mythe 6: Extra mineralenvoer is voldoende tijdens de verharing
De meeste mineralenvoers bevatten vitaminen, sporen- en macromineralen. Dat is zinvol, omdat zink, koper en selenium, vitamine A, E en ook biotine erg belangrijk zijn voor de verharing. Toch ontbreken daarbij de belangrijkste bouwstoffen voor het keratine van de haren: de zwavelhoudende aminozuren. Het lichaam bouwt deze weliswaar ook deels op uit lichaamseigen eiwitten. Wij raden je aan deze essentiële aminozuren bij te voeren om de opbouw van de nieuwe haren te waarborgen. Naast een goed mineralenvoer zoals marstall Force raden wij ook aan om marstall Granutop bij te voeren voor de voorziening van essentiële aminozuren en omega-3-vetzuren. Als alternatief is er ons speciale mineralenvoer dat al aminozuren bevat: marstall MineralOrganic+. Ook müslisorten zoals marstall Haut Vital, MyoCare of BodyForm kunnen wij je aanbevelen. Evenals het voedersupplement Amino-Muskel of marstall Huf-Regulator, die beide essentiële en beschikbare aminozuren leveren.
Mythe 7: Hooi en kruiden zijn voldoende tijdens de verharing
Mythe 8: Onverzadigde vetzuren zorgen voor een glanzende vacht
Haren worden bedekt met het talg van de talgklieren en gaan meer glanzen wanneer plantaardige oliën aan het rantsoen worden toegevoegd. Onverzadigde omega-3-vetzuren kunnen echter nog veel meer: ze stapelen zich op in het talg, dat ook de opperhuid van het paard bedekt met een fijn filmlaagje. Daarnaast houden ze de huid soepel en ondersteunen ze het herstel ervan. Bovendien vormt het beschermende filmlaagje een effectieve barrière tegen ziektekiemen en toxinen. Daarom is het aan te raden om hoogwaardige plantaardige oliën zoals marstall Lein-Distel-Öl te voeren, minimaal tijdens de groeifase van de haren, maar bij voorkeur ook daarbuiten.
Mythe 9: Inpakken vermindert de belasting
Het inpakken met een deken en de omgevingstemperatuur hebben slechts een ondergeschikte invloed op het verharingsproces; de snelheid of het verloop van de verharing kan worden afgeremd. De verharing wordt echter in werkelijkheid gestuurd door de daglengte. De dagelijkse hoeveelheid licht beïnvloedt de hormonen en zet daarmee de verharing in gang. Het gebruik van een deken is zeer zinvol bij koude perioden in het voorjaar, wanneer de warmte-isolerende wintervacht al is afgestoten. Uiteraard kunnen ook senioren of zieke paarden bij behoefte met dekens ondersteund worden.
Mythe 10: De wintervacht wil maar niet uitvallen. Kan dat duiden op een tekort aan voedingsstoffen?
Bij jongere paarden kan een vertraagde verharing veroorzaakt worden door een tekort aan voedingsstoffen. Als jouw paard hiermee te maken heeft, dient de rantsoen vooral te worden gecontroleerd op zwavelhoudende aminozuren, sporenelementen en vitaminen.
Bij oudere paarden schuilt er echter vaak Cushing achter – meer precies aangeduid als PPID of ECS. Een uitblijvende verharing en een lang, golvend vacht zijn kenmerkende symptomen van deze aandoening. Naast de medicamenteuze behandeling dient graanvrij gevoerd te worden. Hierbij kunnen wij jouw paard ondersteunen met bijvoorbeeld marstall Faser-Light, Senior Aktiv, Vito of Haut-Vital.
