Glossarium – Kennisover voer, voedingsstoffen & vitaminen

Acidose is de vakterm voor een verzuring.

Ad libitum betekent: het voer is altijd beschikbaar.

ADF (Engels: acid detergent fibre) verwijst naar het deel van de celwandstoffen in voederplanten dat in het laboratorium niet oplost in een zure detergentoplossing. De ADF‑waarde wordt bepaald via de uitgebreide Weender-analyse.ADF omvat alle moeilijk tot niet‑verteerbare celwandkoolhydraten, zoals cellulose, lignine (houtvezel) en lignine‑stikstofverbindingen. Hoewel deze vezelfracties slechts beperkt verteerbaar zijn voor het paard en zijn darmmicroben — lignine is zelfs vrijwel volledig onverteerbaar — spelen ze een belangrijke rol in de darmmotoriek en het behoud van een gezonde darmfunctie.

Paarden mogen niet te snel gewicht verliezen en mogen nooit volledig zonder voer komen te staan. Het rantsoen van hooi, aminozuren en mineralenvoer moet ongeveer 80% van de totale energiebehoefte van het paard dekken.

Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Sommige moeten via het voer worden opgenomen.

Anijs ondersteunt de ademhaling en de spijsvertering.

Anthocyanen zijn een subgroep van de flavonoïden en daarmee van de secundaire plantaardige stoffen. Blauwe en violette plantaardige kleurstoffen behoren hiertoe. In de voeding zijn ze bijzonder waardevol vanwege hun antioxidatieve werking.

Antioxidanten dragen bij aan de natuurlijke bescherming van celmembranen tegen schadelijke moleculen.

Appelpectine ondersteunt door zijn gelvorming de natuurlijke functie van het darmslijmvlies en een positieve darmflora.

Appelpulp bevat pectine en ondersteunt de natuurlijke functie van de darmwanden.

Aronia behoort tot de bessen met de hoogste bekende antioxidatieve capaciteit.

De chemische naam voor vitamine C is ascorbinezuur. Als antioxidant beschermt het de cellen tegen vrije radicalen, het bevordert de natuurlijke werking van het immuunsysteem en is belangrijk voor collageen.

Atypische weidemyopathie is een vergiftiging die vaak een dodelijke afloop heeft.

De basale stofwisseling is de hoeveelheid energie die het paard in rust nodig heeft voor de instandhouding van de lichaamsfuncties.

Basen hebben in het lichaam een belangrijke bufferfunctie. Voorbeelden hiervan zijn waterstofcarbonaat in het bloed en natriumwaterstofcarbonaat (bicarbonaat) in het speeksel.

Bicarbonaten, ook wel waterstofcarbonaten genoemd, zijn belangrijke bufferstoffen in het lichaam. Ze helpen de pH‑waarde stabiel te houden, onder andere in het bloed en in het spijsverteringskanaal.

Bierbostel levert vooral veel ruwe celstof en eiwit – ook in de voeding van paarden en honden.

Biergist bevat veel voedingsstoffen en ondersteunt bij de verharing en diarree.

Waardevolle bestanddelen van celwanden van echte biergist worden mannan-oligosachariden en ß-glucanen genoemd. Ze zijn nuttig voor het immuunsysteem en de darm.

Biest is de naam voor de eerste melk van de merrie, direct na het veulenen.

Bietenpulp is goed voor de darmgezondheid van paarden en bevat veel calcium.

Biologisch goed beschikbaar betekent dat het lichaam deze voedingsstoffen makkelijk kan opnemen.

Biotine is een onderdeel van de hoornlaag en versterkt de natuurlijke structuur van huid, haar en hoeven.

De blindedarm is het eerste gedeelte van de dikke darm van het paard en is, in tegenstelling tot bij de mens, onmisbaar voor het leven.

Het lichaam moet het suikergehalte in het bloed grotendeels constant houden om continu voldoende energie te kunnen leveren.

De Body Condition Score (BCS) is een systeem om de voedingstoestand en de vetreserves te beoordelen. Dit is met name belangrijk voor het bepalen van de voerrantsoen.

Buffersystemen houden pH-waarden stabiel door zuren en basen elkaar te laten neutraliseren. Buffersystemen zijn enorm belangrijk in het lichaam.

Het door planten gevormde provitamine bètacaroteen wordt door het paard naar behoefte omgezet in vitamine A.

Ca:P-verhouding staat voor calcium-fosforverhouding en mag bij paarden, onder andere voor een goede botdichtheid, nooit kleiner zijn dan 1:1 en nooit groter dan 1:3.

Caecum is de benaming voor het eerste deel van de dikke darm bij paarden en wordt ook wel blindedarm genoemd.

Calcium is belangrijk voor de opbouw van botten en voor de werking van zenuwen en spieren.

De calcium-fosforverhouding bij paarden mag, onder andere voor een goede botdichtheid, nooit krapper zijn dan 1:1 en nooit ruimer dan 1:3.

Cellulose is een meervoudige suiker (polysaccharide) en het belangrijkste bestanddeel van plantaardige celwanden.

Ceylonkaneel staat bekend als de ‘echte’ kaneel en heeft een mild aroma. Deze specerij ondersteunt bovendien op natuurlijke wijze een gezonde balans in maag en darmen.

Chia - piepklein, maar uitzonderlijk voedzame zaadjes

Chloor of chloride-ionen zijn elektrolyten. Ze vervullen belangrijke functies in de lichaamscellen.

Chlorofyl staat bekend als 'bladgroen' en maakt fotosynthese in planten mogelijk.

Cholecalciferol is de chemische naam voor vitamine D3, dat in de huid van mensen en dieren wordt aangemaakt bij blootstelling aan zonlicht.

Choline is belangrijk voor de hersenen en de vetstofwisseling.

Chrondrosis Dissecans, ook wel "chips" of losse kraakbeenschilfers bij paarden genoemd, kan ook worden veroorzaakt door onjuiste voeding.

Een co-enzym is een stof die reageert met een enzym of waarvan een enzym afhankelijk is. Vitaminen of sporenelementen fungeren vaak als co-enzymen.

Cobalamine is de chemische naam voor vitamine B12. Het is belangrijk voor het darmslijmvlies, de zenuwcellen, de bloedaanmaak en de beschikbaarstelling van het aminozuur methionine.

Collageen is ook bij paarden het stabiliserende hoofdbestanddeel van het bindweefsel, kraakbeen, pezen, banden en botten, maar ook van lagen van de huid.

Enzymatisch behandeld collageen wordt collageenhydrolysaat genoemd. Het wordt aan paarden gevoerd ter ondersteuning van de opbouw van kraakbeen.

Colostrum, de eerste melk van de merrie na de geboorte, versterkt de afweer van het veulen.

Komijn, ook wel cumin genoemd, ondersteunt op natuurlijke wijze een gezonde en evenwichtige spijsvertering.

Kurkuma (Curcuma), ook wel Javaanse geelwortel, saffraanwortel of gele gember genoemd

Het Cushing Syndroom is een aandoening die voornamelijk oudere paarden treft; zij dienen graanvrij en suikerarm te worden gevoerd.

Te weinig cysteïne kan leiden tot een tekort aan het essentiële aminozuur methionine.

DCAD is de Engelse afkorting voor de Duitse term Kationen-Anionen-Bilanz (KAB), oftewel de kationen-anionenbalans. Hiermee kan de invloed van een voeder op de pH-waarde in het bloed of de urine worden ingeschat.

Diarree is vloeibare ontlasting. Een dierenarts moet de oorzaak onderzoeken.

Dierlijk zetmeel, ook wel glycogeen genoemd, is de energieopslagstof van de spieren.

Digestible Energy (DE), oftewel 'verteerbare energie', werd tot 2014 gedeclareerd en gebruikt bij de berekening van de energiebehoefte. Sinds 2014 geldt de nauwkeurigere aanduiding ME (Metabolizable Energy).

De dikke darm van het paard bestaat uit de blindedarm, de grimmdarm (colon) en de endeldarm. De micro-organismen daarin zorgen voor de energie- en vitamine B-voorziening.

Een gezonde dikkedarmflora zorgt voor de energie- en vitamine B-voorziening.

Eiwitten en zetmeel worden het best benut wanneer ze in de dunne darm verteerd kunnen worden. Alleen dan kan het paard deze voedingsstoffen optimaal gebruiken.

ECS is de afkorting voor Equine Cushing Syndroom. De ziekte treft meestal oudere paarden.

Eiwitten zijn de bouwstenen van de spieren en alle andere weefsels. Bij het paard is de verteerbaarheid in de dunne darm van groot belang.

Elektrolyten zijn belangrijk voor de prikkeloverdracht tussen zenuwen en spieren.

EMS is een stofwisselingsstoornis waarbij een suikerarme voeding vereist is.

Bestanddelen van afbrekende bacteriën werken bij het paard eveneens als endotoxinen en hebben een toxisch (giftig) effect in het lichaam.

Omzetbare energie is het deel van de energie in het voer dat het dier daadwerkelijk kan benutten.

Enzymen zijn ook bij het paard katalysatoren voor biochemische reacties. Ze starten de meeste processen in het lichaam of versnellen ze.

Ergocalciferol is de chemische naam voor vitamine D2, dat in planten wordt aangemaakt onder invloed van zonlicht.

Stoffen die het lichaam zelf niet kan aanmaken, worden essentieel genoemd.

Met behulp van een extruder kan stro beter verteerbaar worden gemaakt. Ook het risico op verstopping is bij geëxtrudeerd stro geringer.

Flavonoïden zijn een subgroep van de polyfenolen oftewel secundaire plantenstoffen. Vrijwel alle plantaardige kleurstoffen behoren hiertoe. In de voeding zijn ze bijzonder waardevol vanwege hun onder andere antioxidatieve eigenschappen.

De chemische naam voor vitamine B9 is foliumzuur. Het is belangrijk bij de celdeling en -rijping, met name ook bij de aanmaak van bloedcellen en tijdens de embryonale ontwikkeling.

Fosfor moet altijd in de juiste verhouding tot calcium worden gevoerd.

Fructanen zijn energierijke suikermoleculen in planten.

Gedroogde druivenpulp is een leverancier van nuttige voedingsvezels en waardevolle secundaire plantenstoffen zoals polyfenolen.

Gerstegras is de jonge, groen geoogste gersteplant. Het is zeer rijk aan voedingsstoffen en wordt veel gebruikt als voedingssupplement in de humane voeding. Ook paarden profiteren van de hoge concentraties vitaminen, mineralen, sporenelementen, aminozuren en andere waardevolle bestanddelen.

De zaden van de esdoorn bevatten de giftige stof hypoglycine A, die wordt beschouwd als de oorzaak van atypische myopathie.

Gierst is het mineralenrijkste en oudste graan dat er bestaat.

Het hormoon glucagon is ook bij het paard verantwoordelijk voor de verhoging van de bloedsuikerspiegel en is de tegenhanger van insuline.

Glucose is de meest voorkomende enkelvoudige suiker (monosaccharide) in plantaardige en dierlijke organismen

Onder glucosehomeostase verstaat men het handhaven van de bloedsuikerspiegel in het lichaam.

Glycine, proline en hydroxyproline zijn aminozuren die in verhoogde mate voorkomen in kraakbeeneiwit.

Glycogeen slaat snel beschikbare energie op voor de spieren.

Goji-bessen ondersteunen het immuunsysteem en het maag-darmkanaal.

„Gouden Melk" is oorspronkelijk afkomstig uit de ayurvedische voedingsleer en wordt beschouwd als gunstig voor de stofwisseling en het immuunsysteem. Kurkuma is daarbij het klassieke hoofdbestanddeel en geeft de „Gouden Melk" haar kleur en naam.

De term graanallergie wordt bij het paard gebruikt als synoniem voor graanintolerantie. Het verwijst naar stofwisselingsproblemen die gepaard gaan met een intolerantie voor suiker en graan.

Of een voeding zonder granen zinvol is voor een paard, hangt af van factoren zoals leeftijd, gezondheidstoestand en training.

Haver is een energierijk, licht verteerbaar paardenvoer.

Hieracium pilosella (Ferkelkraut) is giftig voor paarden en kan hanetred veroorzaken.

Hippuurzuur is een energierijke stof die via de nieren wordt uitgescheiden en voorkomt bij alle planteneters, waaronder paarden en mensen. Het ontstaat bij de ontgifting van fenolzuren die vrijkomen uit de celwanden van ruwvoer en wordt in het lichaam gevormd door de koppeling van benzoëzuur aan glycine.

Hoefbevangenheid is een doorbloedingsstoornis van de hoeflederhuid.

Hooi vormt het primaire ruwvoeder in de paardenvoeding en levert de basisvoorziening aan structuur, vezels en energie voor de instandhouding van de fysiologische functies van het maagdarmkanaal.

Heucobs bestaan uit met warme lucht gedroogd, geperst hooi en worden — vooral bij oudere paarden — in geweekte vorm gevoerd.

Hydrothermische ontsluiting maakt graan beter verteerbaar.

Hydroxyproline is een aminozuur dat in het lichaam vrijwel uitsluitend voorkomt in kraakbeeneiwit.

Een verhoogd vetgehalte in het bloed, ook wel hyperlipidemie genoemd, is een stofwisselingsstoornis die kan leiden tot vervetting van de lever.

Hyperlipidemie (verhoogd vetgehalte in het bloed) is een stofwisselingsaandoening die leidt tot een vette lever en onder andere kan optreden bij een te streng dieet.

Internationale Eenheid (IE of I.E.) is een meeteenheid voor vitaminen, insuline, etc.

IJzer is belangrijk voor de aanmaak van bloedcellen en voor het zuurstoftransport in het lichaam.

Insulinegevoeligheid beschrijft ook bij paarden de gevoeligheid van de cellen voor insuline.

Insulineresistentie verstoort ook bij paarden de regulatie van de bloedsuikerspiegel.

Jodium is een bouwsteen van de schildklierhormonen, die de stofwisseling aansturen.

De zaden van de smakelijke johannesbroodpeulen hebben prebiotische eigenschappen.

KAB staat voor kationen-anionenbalans. Hiermee kan bijvoorbeeld bij sportpaarden het verzurende of alkaliserende effect van een voedermiddel op de pH‑waarde van bloed of urine worden ingeschat.

Kalium heeft veel belangrijke functies in de lichaamscellen.

Kamille heeft veel waardevolle eigenschappen die bijdragen aan het welzijn.

Met behulp van de kationen-anionenbalans (KAB) kan het verzurende of alkaliserende effect van een voer op de pH-waarde in het bloed of de urine worden geschat. Dit is bij het paard van belang, bijvoorbeeld in de topsport of voor specifieke diëtetiek.

Keratine is het stabiliserende structuureiwit in haren, hoeven en in de huid. De stevigheid is sterk afhankelijk van het gehalte aan het zwavelrijke aminozuur cysteïne.

Kiezelgoer levert silicium voor botten, huid, bindweefsel, hoeven en haren.

Knoflook bevat veel waardevolle ingrediënten voor paarden, zoals het zwavelhoudende aminozuur alliïne.

Komijn (Cumin) is het specerij uit de Indiase keuken dat de spijsvertering ten goede kan komen.

Koolhydraten, zoals suikers, zetmeel of cellulose, zijn belangrijke voedingsstoffen.

Koper is belangrijk voor de opbouw van collageenvezels (bindweefsel).

Of de ‘ontgiftingszwakte’ KPU (kryptopyrrolurie) bij het paard werkelijk bestaat, is zeer omstreden.

Kryptopyrrolurie (KPU) wordt aangeduid als een "ontgiftingszwakte". Of dit bij het paard werkelijk bestaat, is zeer omstreden.

De werkzame stoffen van kurkuma behoren tot de meest intensief onderzochte natuurlijke stoffen. Voor het paard zijn onder meer de vrije-radicalenvangende en spijsverteringsbevorderende eigenschappen van belang.

Lactaat is een synoniem voor melkzuur. Een overschot aan melkzuur kan ontstaan door fouten in de voeding of door overbelasting.

Lactatie verwijst naar de periode waarin de moeder­merrie melk produceert en het veulen zoogt.

Lecithine is een belangrijke bouwstof, versterkt het zenuwstelsel en ondersteunt de energievoorziening.

Levende gistcellen worden als probioticum gevoerd. Maar let op: vermijd bakkersgist.

Planten slaan het houtachtige stof lignine op in hun celwanden ter versteviging.

Lein-Distel-Öl is een mengsel van omega-3-rijk lijnzaadolie en mariadistelolie, dat de lever ten goede komt.

Lijnzaadolie is de plantaardige olie met het hoogste gehalte aan omega-3-vetzuren.

Lijnzaad bevat waardevolle vetten en oliën, slijmstoffen en eiwitten.

Bij het persen van lijnzaad ontstaan olie en lijnzaadextractieschroot, dat zich onderscheidt door een hoge voedingswaarde, een rijk eiwitgehalte en een goede smaak.

Lijnzaadschroot is waardevol in paardenvoer, omdat de slijmstoffen sneller vrijkomen en het beter verteerbaar is dan heel lijnzaad.

Lipopolysacchariden (LPS) zijn bestanddelen van bacteriën die vrijkomen en toxisch werken wanneer bacteriën in grote hoeveelheden afsterven.

Luzerne is een vlinderbloemige plant en een voedingsrijke ruwvoerplant, ook voor paarden.

Gehakselde luzerne bevat in vergelijking met ongehakselde luzerne soms minder voedingsstoffen, maar stimuleert wel de kauwactiviteit.

Lysine is een essentieel aminozuur dat het snelst tekortkomt in de voeding. Lysine is een bouwsteen van alle lichaamseiwitten en is met name belangrijk voor spiergroei en collageenvorming.

De paardenmaag produceert continu maagzuur. Dit zuur remt bacteriën en maakt de eiwitten in het voer toegankelijk voor de vertering. De maagcellen beschermen zichzelf tegen het zuur door een laag bufferende slijmstoffen.Wanneer dit evenwicht wordt verstoord, kunnen maagzweren ontstaan.

Magnesium is bepalend voor de prestaties van het paard.

Mangaan is een belangrijk sporenelement voor de mineralen- en vetstofwisseling.

Biergistcelwanden (MOS) ondersteunen de natuurlijke werking van het immuunsysteem en de darmen.

Mariadistel wordt ook wel de "leverplant" genoemd en is ook in de paardenvoeding zeer gewaardeerd.

De olie van de mariadistel is vanwege het gehalte aan silymarine zeer populair in de paardenvoeding.

Maïs is energierijk. Hydrothermische behandeling maakt het beter verteerbaar voor paarden.

Het bijproduct van suiker, melasse, bevat belangrijke voedingsstoffen en smaakt goed.

Bij paarden worden stofwisselingsproblemen die samenhangen met een intolerantie voor suiker en granen, in de volksmond soms aangeduid als melasseallergie.

Te veel melkzuur kan leiden tot stofwisselingsstoornissen.

Menadion is de chemische naam voor het synthetisch vervaardigde vitamine K3. Het is onmisbaar voor de bloedstolling en het botmetabolisme.

Een metaboliet is ook bij paarden een tussenproduct in de stofwisseling.

Metabolisme is een ander woord voor stofwisseling – niet alleen bij paarden.

Met Metabolizable Energy (ME), oftewel omzetbare energie, wordt het deel van de energie in een voeder aangeduid dat het dier daadwerkelijk ter beschikking staat voor prestaties.

Methionine is een zwavelhoudend, essentieel aminozuur. Het is met name belangrijk bij de eiwitsynthese en als zwavelbron, en daarmee onder meer voor huid, hoeven en vacht.

Methylsulfonylmethaan is een natuurlijke zwavelverbinding, beter bekend als MSM.

Microben zijn micro-organismen die op en in het lichaam van het paard leven. Zonder de nuttige microben in de blinde darm en dikke darm zouden paarden niet kunnen leven.

Microben in de dikke darm bestaan zelf uit hoogwaardig eiwit.

Mineralen zoals calcium, ijzer en magnesium zijn onmisbaar voor het leven, omdat ze in het lichaam vele functies vervullen.

Monocalciumfosfaat is een goed verteerbare fosforbron. Het helpt bij het compenseren van een calciumoverschot of een fosfortekort.

Montmorilloniet is een natuurlijk kleimineraal dat gifstoffen en allergenen in de darm bindt. Het wordt ook ingezet bij diarree.

MSM is een natuurlijke zwavelverbinding die met name de luchtwegen, maar ook de gewrichten en de huid ten goede komt.

Muskel-Integritäts-Myopathie, afkorting MIM, wordt in Duitsland soms gebruikt als synoniem voor PSSM2.

Natrium oftewel natriumionen vervullen belangrijke functies in de lichaamscellen.

Natriumwaterstofcarbonaat (vaak bicarbonaat genoemd) is een bufferende stof in het speeksel van paarden. Het ondersteunt de stabilisering van de pH-waarde in de paardenmaag.

NDF zijn structuurkoolhydraten van plantaardige celwanden. Ze worden bepaald in de uitgebreide Weendse analyse.

NfE omvat alle oplosbare koolhydraten in een voedermiddel. Ze worden bepaald via de Weender-analyse.

De chemische naam voor vitamine B3 is niacine. Het is onmisbaar als co-enzym bij de energiewinning en daarmee voor het prestatievermogen van spieren en hersenen.

Onder adipositas verstaat men pathologische vetdepots bij overgewicht, die vaak leiden tot hoefbevangenheid.

Oliën zijn energierijk, binden stof en bevatten essentiële vetzuren.

Omega-3-vetzuren zijn essentieel en komen van alle plantaardige oliën het meest voor in lijnzaadolie.

Onderhoudsbehoefte is de basisbehoefte van het lichaam aan voedingsstoffen voor het in stand houden van de levensfuncties.

Oregano ondersteunt de natuurlijke functie van maag en darm respectievelijk de spijsvertering.

Organische sporenelementen zijn aan aminozuren gebonden en daardoor bijzonder goed opneembaar. Ze ondersteunen de huid, het haarkleed, de hoeven, het immuunsysteem en de volledige stofwisseling van het paard.

Organische verbindingen zijn gebaseerd op koolstof.

"Gewrichtsmuizen" kunnen door meerdere factoren worden veroorzaakt – ook door onjuiste voeding. Ze worden ook wel gewrichtslichaampjes, Osteochondrosis Dissecans of Chondrosis Dissecans genoemd.

Overgewicht heeft een genetische aanleg, maar is vooral het gevolg van een overaanbod aan voeding in combinatie met te weinig beweging.

Pantotheenzuur is de chemische naam voor vitamine B5. Het speelt een belangrijke rol in het energiemetabolisme en bij de vorming van steroïdhormonen.

pcv staat voor 'dunne darm verteerbaar' en is een belangrijk gegeven in de paardenvoeding, omdat alleen die eiwitten en aminozuren die vóór de dikke darm worden verteerd, door het paard daadwerkelijk kunnen worden benut.

pcvXP staat voor dunndarmverteerbaar ruw eiwit. Alleen de aminozuren daarvan kunnen door het paard worden benut.

Pectine legt zich als een gelvormende voedingsvezel beschermend over het maag‑ en darmslijmvlies en ondersteunt als prebioticum de gunstige darmflora.

Pepermunt is een plant die geliefd is vanwege zijn aangename smaak en bekend staat om zijn heilzame eigenschappen voor de maag-darmfunctie en de luchtwegen.

De pH-waarde geeft aan hoe zuur of basisch een waterige oplossing is. Zuur bij pH 0 tot 6, neutraal bij pH 7, basisch (alkalisch) bij pH > 7.

Polyfenolen zijn een bekende groep van secundaire plantaardige stoffen. Ze zijn onder andere waardevol voor de voeding en de weerstand.

Bij PSSM (polysaccharidenopslagmyopathie) wordt glycogeen overmatig opgeslagen in de spiervezels. Paarden die hieraan lijden, moeten zo weinig mogelijk zetmeel en suiker krijgen.

PPID, ook wel ECS genoemd, is een veelvoorkomende hormonale aandoening bij het verouderende paard.

Prestatiebehoefte is de energie die een paard bovenop de onderhoudsbehoefte nodig heeft voor lichamelijke inspanning.

Previta-Faser is een vezelrijke vezelmengeling van marstall.

Proline is een aminozuur dat, net als glycine en hydroxyproline, in verhoogde mate voorkomt in kraakbeeneiwit.

Provitaminen zijn voorlopers van vitaminen. Ze worden in het lichaam indien nodig omgezet in de werkzame vorm.

PSSM is de afkorting voor polysaccharide-opslagmyopathie. Er wordt onderscheid gemaakt tussen type 1 (PSSM1) en type 2 (PSSM2, ook wel incidenteel spier-integriteits-myopathie genoemd).

PSSM 1 is een erfelijke PolySaccharide-Stapel-Myopathie die wordt veroorzaakt door een gendefect. Suikerarm, graanvrij voer en optimale huisvesting kunnen bij PSSM 1 de symptomen en het verloop positief beïnvloeden.

PSSM 2 verwijst naar verschillende neuromusculaire aandoeningen die niet worden veroorzaakt door de GYS1‑mutatie. Essentiële aminozuren ondersteunen bij PSSM 2 de spierfuncties.

Pyridoxine is de chemische naam voor vitamine B6. Het is belangrijk bij het aminozuurmetabolisme en de afbraak van glycogeen.

Gewichtsreductie mag niet te snel plaatsvinden en zeker niet via een nuldieet. Het dieet op basis van hooi, aminozuren en mineralenvoer dient ca. 80 % van de energiebehoefte te bevatten.

RER staat voor Recurrent Equine Rhabdomyolyse en is een synoniem voor spierbevangenheid (tying-up). De paarden lijden aan spierpijn en verkramping van de skeletspieren.

Retinol is de chemische benaming voor vitamine A. Vitamine A of retinol is belangrijk voor het gezichtsvermogen, de afweer tegen infecties, de bescherming van epitheelweefsel, de vruchtbaarheid en de embryonale ontwikkeling.

De chemische naam voor vitamine B2 is riboflavine. Het 'groeivitamine' is belangrijk voor de energiewinning uit voedingsstoffen, voor de opbouw van eiwitten en uiteraard voor de groei.

Ruw eiwit duidt op de hoeveelheid eiwit die in het voer aanwezig is.

Rozenbottels bevatten veel vitamine C en ondersteunen de natuurlijke functie van het immuunsysteem.

Ruwvoer zoals hooi is het vezelrijke, plantaardige basisvoedsel van paarden.

Saccharomyces Cerevisiae is de Latijnse naam voor een soort gist die onder meer wordt ingezet als biergist, bakkersgist of in levende vorm als probioticum bij het paard.

Van de secundaire plantaardige stoffen zijn in de voeding vooral de waardevolle polyfenolen bekend.

Het organisch gebonden selenium geldt als beter opneembaar door het lichaam en wordt in de volksmond ook wel seleniumgist genoemd.

Silymarine is een werkzame stof uit de mariadistel die ook voor paarden ondersteunend werkt voor de lever.

Sobere paarden hebben maar weinig energie nodig en zetten gemakkelijk vetweefsel aan.

Paarden maken speeksel aan tijdens het kauwen. Het bevat geen spijsverteringsenzymen, maar wel grotere hoeveelheden bufferende stoffen zoals natriumwaterstofcarbonaat.

Speltkafjes zijn rijk aan vezels, verzadigend en bevorderen het kauwen.

Spierbevangenheid is een acute stoornis van de skeletspieren, gekenmerkt door ernstige spierpijn, stijfheid en spierkrampen. Aangetaste paarden tonen vaak een gespannen, verkorte pas, willen niet of nauwelijks bewegen en kunnen zweten of koliekachtige symptomen vertonen.Een veelvoorkomende oorzaak is een rustdag in combinatie met het blijven voeren van energierijk krachtvoer, met name graan. De overtollige energie wordt niet verbruikt en leidt tot verstoringen in de spierstofwisseling, wat een aanval van spierbevangenheid kan uitlokken.

De belangrijkste taak van het spiermetabolisme bestaat in het leveren van energie voor kracht en bewegingsprestatie.

Spoorelementen zijn belangrijke mineralen met veel functies in het lichaam.

Als stofwisseling of metabolisme worden alle levensonderhoudende omzettingsprocessen van stoffen in het lichaam aangeduid.

Bij paarden wordt de term stofwisselingsstoornis in de volksmond vaak gebruikt voor ziekten of stofwisselingsontsporingen op het gebied van intolerantie voor suiker en graan.

Paarden met stofwisselingsziekten zoals EMS, PPID of PSSM dienen zo min mogelijk suiker en zetmeel te krijgen.

Een substraat is een biochemische stof die wordt omgezet in een enzymatisch gestuurde reactie.

Het door planten gevormde provitamine bèta-caroteen, ook geschreven als ß-caroteen, is de voorloper van vitamine A. Het organisme van het paard zet ß-caroteen naar behoefte om in de werkzame vitaminevorm.

Een tekort aan voedingsstoffen kan de gezondheid van paarden schaden.

Thiamine is de chemische naam voor vitamine B1. Het 'stemmingsvitamine' is belangrijk voor het koolhydraatmetabolisme, de zenuwfuncties en de hartspieractiviteit.

Timoteegras bevat in vergelijking met raaigras weinig suiker.

Het suikergehalte van het inheemse timoteegras is in vergelijking met weidegrassen lager.

Vitamine E bevat verschillende tocoferolen die als antioxidanten werken.

Valine is een essentieel aminozuur dat via de voeding moet worden opgenomen. Een tekort aan valine leidt tot verhoogde spierafbraak en groeistoornissen. Vooral na zware inspanning en in stressvolle situaties werkt valine spierafbraak tegen en bevordert het herstel.

Venkel ondersteunt de natuurlijke functie van de luchtwegen en de spijsvertering.

Verteerbaarheid beschrijft het procentuele aandeel van een voedingsstof dat door het lichaam wordt ontsloten en opgenomen.

Er zijn lichte en ernstige vormen van verzuring van de darm, de spieren en andere lichaamsdelen.

Vetten zijn hoogwaardige opslagstoffen in het lichaam voor energie en vormen, naast hooi, een belangrijke energiebron bij graanvrije voedering.

Vetweefsel is niet alleen een energieopslag, maar is ook gedeeltelijk hormonaal actief.

Vezel‑vet‑voedering is een graanvrije paardenvoeding waarbij de energie hoofdzakelijk afkomstig is uit oliën en andere vethoudende ingrediënten. Paarden met onder meer maagproblemen, Cushing of PSSM kunnen hiermee zowel prestatiegericht als metabolisch verantwoord worden gevoerd.

Vitamin B5 speelt niet alleen bij paarden een belangrijke rol in het energiemetabolisme. Het wordt ook wel pantotheenzuur genoemd.

Vitamin B7 is ook bekend als biotine of in het dagelijks spraakgebruik als vitamine H.

Vitamine A is ook bij paarden belangrijk voor het gezichtsvermogen, de weerstand tegen infecties, de bescherming van het epitheel, de vruchtbaarheid en de embryonale ontwikkeling.

Vitamine B12 is bij paarden belangrijk voor het darmslijmvlies, de zenuwcellen en de bloedaanmaak. Daarnaast beïnvloedt het de synthese van het aminozuur methionine.

Vitamine B2, het 'groeivitamine', is ook voor paarden belangrijk voor de energiewinning uit voedingsstoffen, voor de eiwitopbouw en de groei.

Vitamine B3 is ook voor paarden onmisbaar als co-enzym bij de energiewinning.

Vitamine C ondersteunt de bescherming van cellen tegen vrije radicalen en bevordert de natuurlijke werking van het immuunsysteem. Paarden voorzien grotendeels zelf in hun behoefte aan vitamine C.

Vitamine K is onmisbaar voor de bloedstolling, belangrijk voor de regulering van de celgroei en voor het botmetabolisme.

Het tegendeel van ad libitum-voedering is de restrictieve, dus beperkte voedering. Voederrestrictie is noodzakelijk bij overgewicht en/of sobere paarden.

Voedingsvezels zijn onverteerbare koolhydraten uit plantaardige voeding die de spijsvertering ondersteunen en bijdragen aan een gezonde darmfunctie.

Vrije radicalen zijn moleculen die de celmembraan beschadigen.

Water is van levensbelang en betrokken bij alle celfuncties.

Atypische weidemyopathie is een vaak dodelijk verlopende ziekte bij paarden die op schaarse weiden staan en vermoedelijk grotere hoeveelheden zaadjes van de bergesdoorn hebben gegeten.

Wiesen‑Cobs zijn met warme lucht gedroogde grassen en kruiden in geperste (gepelleteerde) vorm.

Het voeren van zeewierpoeder heeft een positief effect op huid, vacht en hoeven.

Zemelen zijn als voeder rijk aan vitaminen, mineralen en sporenelementen.

Zink is belangrijk voor de afweer en de slijmvliezen.

Zoutzuur wordt continu aangemaakt in de maag van het paard. Het wordt ook wel maagzuur genoemd en helpt bij het spijsverteringsproces. Een teveel aan zoutzuur kan echter leiden tot maagzweren.

In het lichaam bestaan zwakke zuren, zoals koolzuur, en sterke zuren, zoals zoutzuur. Zuren worden in het organisme voortdurend gebufferd.

De zuur-base-balans is een belangrijk regulatiesysteem in het lichaam voor het constant houden van de pH-waarden, waarop het voer invloed heeft.

Een tekort aan zwavel kan het lichaam vatbaarder maken voor infecties, ontstekingen en zelfs slijtage.